Przez blog Filipa Tvrdego trafiłem na grafikę Simona Rapera przedstawiającą wpływy między filozofami wszech czasów. Raper posłużył się prostym programem przetwarzającym dane z angielskiej Wikipedii, gdzie prawie każdy z filozofów ma po prawej stronie sekcje „influenced by” i „influenced”. Grafika nie uwzględnia wpływów niebezpośrednich, a połączenie „od” tak samo wpływa na rozmiar kółka filozofa jak połączenie „do”.
Z okazji rocznicy bloga postanowiłem chałupniczą metodą zaznaczyć tam filozofów, którzy przez ten rok się tutaj pojawiali (choćby we wzmiankach) w nadziei, że pojawi się jakaś zaskakująca prawidłowość, ale raczej żadna się nie pojawiła:
Zgodnie z przewidywaniami najwięcej filozofów reprezentuje tzw. analityczną tradycję (dół grafiki), nie dało się uniknąć odniesień do kilku klasyków (środek i lewa strona), filozofowie kojarzeni z tzw. tradycją kontynentalną (prawy górny róg) pojawiali się rzadko i chyba wyłącznie w ramach uszczypliwych uwag, reszta, jak filozofowie orientalni (góra), jest praktycznie nieobecna.
Im dłużej w to patrzę, tym bardziej dochodzę do wniosku, że grafika więcej mówi o Wikipedii i internecie niż o samej historii filozofii. Dziwnie duże kółka autorów ekstremalnych teorii politycznych (np. anarchoprymitywisty Johna Zerzana czy anarchokapitalisty Murraya Rothbarda) pokazują, że te teorie są dużo popularniejsze w internecie niż poza nim. Szczególnie dotyczy to, do końca nie wiem dlaczego, tzw. libertarianizmu. W Wikipedii jako filozof figuruje też niejeden odpowiednio popularny w sieci przygłup, szarlatan czy chory psychicznie za filozofa się podający, na czym skorzystali tutaj Stefan Molyneux (proszę odgadnąć opcję polityczną) i Terrence McKenna. Do grafiki trafiło też sporo pisarzy, publicystów, poetów, polityków i rewolucjonistów, których trochę z rozpędu określa się filozofami: m. in. Beckett, Hölderlin, Hitchens, Kafka, Baudelaire, Joyce, Borges, Goethe i Che Guevara. Z drugiej strony brakuje mi tam przede wszystkim Tarskiego, którego wpływ na filozofię XX wieku był nie do przecenienia i który nawet sam określał się „swojego rodzaju filozofem” (autor hasła w Wiki filozofem go jednak nie nazwał). Poza tym nie widzę nigdzie Patricii Churchland (choć jest jej mąż, Paul) i Marthy Nussbaum. Śmiesznie małe jest też kółko Fregego i niewiele lepiej jest z kółkiem Quine’a – swoją drogą nie wiem jak to się stało, że ten drugi jeszcze nigdy nie pojawił się na blogu.
Tak czy inaczej uważam jednak Wikipedię za jedno z bardziej chwalebnych przedsięwzięć naszych czasów.
Kto powie, że grafika z filozofami jest mało przejrzysta, ten niech zobaczy zrobioną tym samym sposobem pracę Brendana Griffena, która przedstawia wpływ wszystkich na wszystkich w dziejach ludzkości.
